{"id":338,"date":"2021-12-28T10:17:30","date_gmt":"2021-12-28T09:17:30","guid":{"rendered":"https:\/\/przedszkole51.edu.wroclaw.pl\/?p=338"},"modified":"2021-12-28T10:18:17","modified_gmt":"2021-12-28T09:18:17","slug":"jak-wychowac-samodzielnego-przedszkolaka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/przedszkole51.edu.wroclaw.pl\/index.php\/2021\/12\/28\/jak-wychowac-samodzielnego-przedszkolaka\/","title":{"rendered":"Jak wychowa\u0107 samodzielnego przedszkolaka."},"content":{"rendered":"

     Samodzielno\u015b\u0107 jest cech\u0105, kt\u00f3ra rozwija si\u0119 etapami i przechodzi od ni\u017cszych do wy\u017cszych form. Pierwsze jej oznaki pojawiaj\u0105 si\u0119 u dziecka oko\u0142o pierwszego roku \u017cycia, kiedy pr\u00f3buje ono pokona\u0107 trudno\u015bci przy chodzeniu, spo\u017cywaniu posi\u0142k\u00f3w, myciu itp. Wraz z wiekiem ro\u015bnie zakres dzia\u0142a\u0144 samodzielnych, w kt\u00f3rych dziecko nie tylko nie chce pomocy, ale i wyra\u017ca protest oraz bunt w przypadku, gdy chce si\u0119 udzieli\u0107 mu jej wbrew jego woli. D\u0105\u017cenie do samodzielno\u015bci jest jednak trudne dla malucha, gdy\u017c z jednej strony bardzo chce \u2013 co wyra\u017ca w formie werbalnej: \u201eJa sam\/sama\u201d <\/em>\u2013 a z drugiej ma wiele obaw, bo ka\u017cda czynno\u015b\u0107 wymaga du\u017cego wysi\u0142ku i d\u0142ugiego treningu. I tu pojawia si\u0119  rola otoczenia, kt\u00f3re samodzielno\u015b\u0107 dziecka mo\u017ce rozwija\u0107 lub ogranicza\u0107, a nawet t\u0142umi\u0107.[1]<\/a>                             <\/p>\n

     Dziecko \u017cyje w relacji z innymi osobami doros\u0142ymi, kt\u00f3re s\u0105 mu potrzebne do rozwoju i od nich zale\u017cy, czy b\u0119dzie mia\u0142o okazj\u0119 do\u015bwiadczy\u0107 r\u00f3\u017cnych sytuacji, a tym samym nauczy\u0107 si\u0119, jak w nich post\u0119powa\u0107. Tymczasem wi\u0119kszo\u015b\u0107 rodzic\u00f3w ma trudno\u015bci w pozwalaniu pociechom na samodzielne dzia\u0142anie.  Dzieje si\u0119 tak z kilku podstawowych powod\u00f3w: rodzicom cz\u0119sto brakuje cierpliwo\u015bci (dziecko wk\u0142ada buty przez 15 minut, a sami za\u0142o\u017c\u0105 je w kilkana\u015bcie sekund), uwa\u017caj\u0105, \u017ce zrobi\u0105 co\u015b lepiej ni\u017c dziecko (dok\u0142adniej umyj\u0105 z\u0119by, lepiej rozczesz\u0105 w\u0142osy). Powszechnym problemem jest tak\u017ce brak czasu (dziecko d\u0142ugo si\u0119 ubiera, a do pracy trzeba zd\u0105\u017cy\u0107), rodzicom brakuje wiary w dziecko (\u201eKacperek  nie da rady!\u201d), zdarza si\u0119, i\u017c szczeg\u00f3lnie matki nie chc\u0105 \u201eutraci\u0107\u201d swojego \u201edzidziusia\u201d lub chc\u0105 by\u0107 przy nim niezast\u0105pione (\u201eJak Julka b\u0119dzie sama jad\u0142a, to co ja b\u0119d\u0119 w tym czasie robi\u0107?\u201d). R\u00f3wnie cz\u0119sto obawiaj\u0105 si\u0119, \u017ce je\u015bli nie wyr\u0119cz\u0105 dziecka, b\u0119d\u0105 z\u0142\u0105 matk\u0105\/ojcem. B\u0142\u0119dnie s\u0105dz\u0105, \u017ce wyr\u0119czanie dziecka jest wyrazem troski i mi\u0142o\u015bci w stosunku do malucha. A <\/strong>przecie\u017c wyrazem troski o dziecko jest kszta\u0142towanie malca na samodzielnego, niezale\u017cnego cz\u0142owieka[2]<\/a><\/p>\n

     Przy wspomaganiu rozwijania wszystkich umiej\u0119tno\u015bci wa\u017cne jest, aby wiedzie\u0107 co dziecko powinno osi\u0105gn\u0105\u0107 w danym przedziale wiekowym. Brak opanowania umiej\u0119tno\u015bci podstawowych b\u0119dzie utrudnia\u0142o nabycie bardziej z\u0142o\u017conych. Nie wymagajmy wi\u0119c od dziecka wykonywania zada\u0144 przekraczaj\u0105cych jego mo\u017cliwo\u015bci. <\/p>\n

Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce 3-latek powinien potrafi\u0107<\/strong>: rozsun\u0105\u0107 zamek w kurtce, rozpi\u0105\u0107 ubranie zapi\u0119te na zatrzaski, zamiesza\u0107 \u0142y\u017ceczk\u0105 w  kubeczku, w\u0142o\u017cy\u0107 skarpetki, rozpi\u0105\u0107 du\u017ce guziki, nadzia\u0107 jedzenie na wideleci wzi\u0105\u0107 do ust, zdj\u0105\u0107 lu\u017an\u0105 bluz\u0119 wk\u0142adan\u0105 przez g\u0142ow\u0119 i rozpi\u0119te cz\u0119\u015bci ubrania, zg\u0142asza\u0107 potrzeby fizjologiczne, odkr\u0119ci\u0107 i zakr\u0119ci\u0107 kran, za\u0142atwi\u0107 si\u0119 do toalety i spu\u015bci\u0107 wod\u0119, odkr\u0119ci\u0107 kran i nala\u0107 wod\u0119 do kubka, w\u0142o\u017cy\u0107 p\u00f3\u0142buty z pomoc\u0105 doros\u0142ego, w\u0142o\u017cy\u0107 kurtk\u0119 lub bluz\u0119 rozpinan\u0105 z przodu, w\u0142o\u017cy\u0107 kapcie. <\/p>\n

Od 4-latka ponadto mo\u017cemy wymaga\u0107<\/strong>: samodzielnego jedzenia posi\u0142ku, pos\u0142ugiwania si\u0119 \u0142y\u017ck\u0105 i widelcem, umycia samodzielnie twarzy i r\u0105k, w\u0142o\u017cenia przez g\u0142ow\u0119 lu\u017anej bluzy i za\u0142o\u017cenia spodni, wydmuchania nosa w chusteczk\u0119, zapinania ubra\u0144 na zatrzaski, wk\u0142adania r\u0119kawiczek z jednym palcem.<\/p>\n

Od 5-lateka<\/strong>  mo\u017cemy oczekiwa\u0107, \u017ce ju\u017c<\/strong>: samodzielnie potrafi si\u0119 umy\u0107 w k\u0105pieli, na\u0142o\u017cy\u0107 past\u0119 na szczotk\u0119 i umy\u0107 z\u0119by, przewlec pasek przez szlufki, wytrze\u0107 si\u0119 po za\u0142atwieniu do toalety, zapi\u0105\u0107 sweter na guziki, za\u0142o\u017cy\u0107 i zapi\u0105\u0107 buty na klamerk\u0119.[3]<\/a><\/p>\n

Natomiast 6 \u2013 latek ju\u017c potrafi<\/strong>: samodzielnie si\u0119 ubiera\u0107 i rozbiera\u0107, rozpoznawa\u0107 swoje rzeczy, wyj\u0105\u0107 z tornistra czy wzi\u0105\u0107 z p\u00f3\u0142ki przybory potrzebne w czasie zaj\u0119\u0107, zawi\u0105za\u0107 buty, zapi\u0105\u0107 pasek, obs\u0142u\u017cy\u0107 si\u0119 w \u0142azience i toalecie.<\/p>\n

Wszystko, co przedszkolak wykona w\u0142asnymi r\u0119kami, do czego dojdzie w\u0142asn\u0105 my\u015bl\u0105, co prze\u017cyje \u2013 buduje jego umiej\u0119tno\u015bci, wiedz\u0119 o sobie i innych oraz o \u015bwiecie. Czerpie ze swojego dzia\u0142ania satysfakcj\u0119 i buduje poczucie sprawczo\u015bci. Z kolei dziecko wyr\u0119czane w czynno\u015bciach samoobs\u0142ugowych jest nadmiernie uzale\u017cnione od os\u00f3b doros\u0142ych i w efekcie ma niskie poczucie w\u0142asnej warto\u015bci oraz trudno\u015bci z samodzielnym podejmowaniem innych dzia\u0142a\u0144. Nadmierne uzale\u017cnienie od doros\u0142ych utrudnia dziecku dzia\u0142anie w zewn\u0119trznym \u015bwiecie i w konsekwencji hamuje jego odwag\u0119, dociekliwo\u015b\u0107 oraz ciekawo\u015b\u0107 poznawcz\u0105.<\/p>\n

Jak wi\u0119c stymulowa\u0107 samodzielno\u015b\u0107 malucha?<\/strong><\/p>\n

1)      <\/em>Wykorzystuj ciekawo\u015b\u0107<\/em><\/p>\n

Je\u015bli dasz dziecku zna\u0107, \u017ce co\u015b warte jest jego ciekawo\u015bci, bo na przyk\u0142ad ciekawi i ciebie, efekt b\u0119dzie murowany.<\/p>\n

Zamiast narzeka\u0107, \u017ce kolejny raz zapomnia\u0142o umy\u0107 r\u0119ce po przyj\u015bciu z dworu, mo\u017cesz powiedzie\u0107: Uwaga zagadka- co ka\u017cdy z nas robi po przyj\u015bciu do domu, kiedy ju\u017c si\u0119 rozbierze? <\/em>Je\u017celi odpowie poprawnie, powiedz: Brawo!<\/em><\/p>\n

To zwi\u0119kszy szans\u0119, \u017ce b\u0119dzie pami\u0119ta\u0142 o umyciu r\u0105k, kiedy kolejnym razem wr\u00f3cicie z dworu. Malec b\u0119dzie mia\u0142 w\u00f3wczas poczucie, \u017ce jest panem sytuacji. Natomiast gdyby\u015b skrytykowa\u0142  opiesza\u0142o\u015b\u0107  malca, poczucie ,\u017ce ci\u0119 zawi\u00f3d\u0142, mog\u0142oby spowodowa\u0107, \u017ce nast\u0119pnym razem te\u017c zapomni o umyciu r\u0105k. Zamiast budowa\u0107 zaufanie do siebie, \u0107wiczy\u0142by si\u0119 w poczuciu, \u017ce jest do niczego.    <\/p>\n

2)     Zadania dostosuj do wieku<\/em><\/p>\n

Ma\u0142e dziecko nie jest w stanie samo oceni\u0107, co potrafi zrobi\u0107, a czego nie, wi\u0119c automatycznie zak\u0142ada, \u017ce je\u015bli mu co\u015b proponujesz, to widocznie powinno to umie\u0107. Dawaj dziecku zadania mo\u017cliwe do wy\u0107wiczenia w okre\u015blonym wieku.<\/p>\n

3)     Oswajaj z pora\u017ckami<\/em><\/p>\n

W lekcji samodzielno\u015bci chodzi te\u017c o to, by maluch nauczy\u0142 si\u0119 radzi\u0107 z faktem, \u017ce nie wszystko udaje si\u0119 od razu. B\u0119dzie zatem pomocne, je\u015bli powiesz mu wielokrotnie, \u017ce trudno\u015bci s\u0105 czym\u015b normalnym i ka\u017cdy tego do\u015bwiadcza oraz  \u017ce to \u0107wiczenia sprawiaj\u0105, \u017ce idzie nam coraz lepiej. Wskazane jest pokazywanie jak radzi\u0107 sobie z niepowodzeniami na w\u0142asnym przyk\u0142adzie.<\/p>\n

4)     Nagradzaj za starania<\/em><\/p>\n

Chwal dziecko cz\u0119\u015bciej za starania i post\u0119py, a nie czekaj, a\u017c pojawi si\u0119 ostateczny efekt.[4]<\/a><\/p>\n

        Pami\u0119tajmy o wspieraniu dziecka w ca\u0142ej sekwencji element\u00f3w sk\u0142adaj\u0105cych si\u0119 na dan\u0105 umiej\u0119tno\u015b\u0107, a nie tylko jej fragment \u2013 d\u0105\u017cymy do tego, aby dziecko w przysz\u0142o\u015bci potrafi\u0142o bez naszej obecno\u015bci, osi\u0105gn\u0105\u0107 pe\u0142n\u0105 samodzielno\u015b\u0107. Nasze wsparcie powinno by\u0107 stopniowo wycofywane, by dziecko nie uzale\u017cni\u0142o si\u0119 od pomocy osoby doros\u0142ej. Dajmy mo\u017cliwo\u015b\u0107 samodzielnego wykonania czynno\u015bci przez dziecko, nawet je\u015bli rozci\u0105ga si\u0119 w czasie i jest niestaranna. Oceniajmy zaanga\u017cowanie i starania dziecka, a nie efekt ko\u0144cowy.[5]<\/a><\/p>\n

        Wszystko, co dziecko wykona w\u0142asnymi r\u0119kami, do czego dojdzie w\u0142asn\u0105 my\u015bl\u0105, co prze\u017cyje \u2014 buduje jego umiej\u0119tno\u015bci, wiedz\u0119 o sobie i innych oraz o \u015bwiecie. Dziecko, poznaj\u0105c efekty w\u0142asnej aktywno\u015bci, jest konfrontowane ze swoimi mo\u017cliwo\u015bciami. Dzi\u0119ki temu si\u0119 uczy, w kt\u00f3rych sytuacjach poradzi sobie samodzielnie, a w kt\u00f3rych musi si\u0119 zwr\u00f3ci\u0107 o pomoc. Czerpie r\u00f3wnie\u017c ze swojego dzia\u0142ania satysfakcj\u0119 i buduje poczucie sprawczo\u015bci. Ma wi\u0119kszy wp\u0142yw na zdarzenia ni\u017c dziecko wyr\u0119czane w planach, decyzjach i dzia\u0142aniach. Z samodzielnego dziecka wyrasta samodzielny doros\u0142y, radz\u0105cy sobie z wymaganiami stawianymi przez \u017cycie: dobrze znaj\u0105cy siebie, skonfrontowany z wieloma r\u00f3\u017cnorodnymi trudno\u015bciami, pewien w\u0142asnych mo\u017cliwo\u015bci, maj\u0105cy zaufanie do w\u0142asnych wybor\u00f3w i si\u0142, gotowy na zmiany, otwarty na nowe wyzwania, podejmuj\u0105cy wiele r\u00f3\u017cnorodnych aktywno\u015bci.[6]<\/a><\/p>\n

        Pami\u0119tajmy:  Z samodzielnego dziecka wyro\u015bnie samodzielny cz\u0142owiek!<\/em><\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Opracowa\u0142a: Magda Bobrowska<\/p>\n

\n

 <\/p>\n

\n
\n

[1]<\/a> Samodzielno\u015b\u0107 dziecka w wieku przedszkolnym, praca zbiorowa<\/p>\n<\/div>\n

\n

[2]<\/a> Czas na samodzielno\u015b\u0107 , M. Wegner – Jezierska<\/p>\n<\/div>\n

\n

[3]<\/a> Jak rozwija\u0107 samodzielno\u015b\u0107 przedszkolaka?, A. Gola-Marjanowska<\/p>\n<\/div>\n

\n

[4]<\/a> Ja sam! Tw\u00f3j przedszkolak- poradnik, praca zbiorowa<\/p>\n<\/div>\n

\n

[5]<\/a> Jak rozwija\u0107 samodzielno\u015b\u0107 przedszkolaka?, A. Gola-Marjanowska<\/p>\n<\/div>\n

\n

[6]<\/a> Osi\u0105ganie samodzielno\u015bci, K. Szczepkowska- Szcze\u015bniak, K. Uniszewska, L. Pielaszek, M. Suchocka<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

     Samodzielno\u015b\u0107 jest cech\u0105, kt\u00f3ra rozwija si\u0119 etapami i przechodzi od ni\u017cszych do wy\u017cszych form. Pierwsze jej oznaki pojawiaj\u0105 si\u0119 u dziecka oko\u0142o pierwszego roku \u017cycia, kiedy pr\u00f3buje ono pokona\u0107 […]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-338","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-warto-wiedziec","clearfix"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/przedszkole51.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/338","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/przedszkole51.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/przedszkole51.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/przedszkole51.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/przedszkole51.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=338"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/przedszkole51.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/338\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":340,"href":"https:\/\/przedszkole51.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/338\/revisions\/340"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/przedszkole51.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=338"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/przedszkole51.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=338"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/przedszkole51.edu.wroclaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=338"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}